لوزه ها دو غده لنفاوی کوچک و بیضی شکل هستند که در دو طرف انتهای حلق، درست در انتهای دهان قرار دارند. این بافت ها بخشی از سیستم ایمنی بدن محسوب می شوند و به عنوان خط دفاعی اولیه در برابر باکتری ها و ویروس هایی که از طریق دهان و بینی وارد بدن می شوند، عمل می کنند. لوزه ها حاوی گلبول های سفید هستند که به مبارزه با عفونت ها کمک می کنند. با این حال، زمانی که خود لوزهها به کانون عفونت های مکرر تبدیل می شوند، پزشکان ممکن است جراحی برداشتن آنها را توصیه کنند. این مقاله به بررسی جامع موضوعات مرتبط با جراحی لوزه، از جمله دلایل نیاز به جراحی، علائم، روش های درمان و خطرات عدم درمان می پردازد.
آناتومی لوزه
لوزهها در واقع بخشی از یک حلقه لنفاوی هستند که به نام حلقه والدیر معروف است. این حلقه شامل لوزه های اصلی که در دو طرف گلو قرار دارند، می باشد لوزه سوم یا که در پشت بینی قرار دارد، لوزه های زبانی (در پشت زبان) و فولیکول های لنفاوی کوچک تر می شود. وظیفه اصلی لوزه ها تولید آنتی بادی ها و کمک به شناسایی و از بین بردن پاتوژن های مهاجم است. این بافت ها در کودکان بسیار فعال تر هستند و با افزایش سن، به تدریج اندازه آن ها کوچک تر می شود و نقش ایمنی آن ها کاهش می یابد. به همین دلیل است که عفونت های لوزه عمدتاً در کودکان و نوجوانان دیده می شود.
چرا بعضی افراد نیاز به جراحی لوزه دارند؟
جراحی لوزه معمولا زمانی توصیه می شود که لوزهها به جای اینکه از بدن در برابر عفونت ها محافظت کنند، خودشان به منبع مشکل و عفونت های مکرر تبدیل می شوند. از این رو دلایل اصلی نیاز به این جراحی عبارتند از:
- عفونت های مکرر لوزه (تانسیلیت): وقتی فرد به طور مکرر به عفونت لوزه مبتلا می شود، کیفیت زندگی او به شدت افت می کند. معیارهای پزشکی برای تشخیص این وضعیت شامل هفت بار عفونت در یک سال، پنج بار عفونت در سال به مدت دو سال متوالی، یا سه بار عفونت در سال به مدت سه سال متوالی است.
- آبسه: این وضعیت زمانی رخ می دهد که عفونت لوزه به بافت های اطراف گسترش یافته و چرک در اطراف لوزه تجمع پیدا می کند. این عارضه بسیار دردناک است و می تواند باعث مشکلات جدی در بلع و حتی تنفس شود.
- بزرگی بیش از حد لوزه ها: لوزههایی که به طور غیرطبیعی بزرگ شدهاند، می توانند مسیر تنفسی را مسدود کنند. این مشکل به ویژه در خواب شبانه مشکل ساز شده و می تواند منجر به وقفه تنفسی در خواب یا آپنه خواب شود.
- مشکلات تنفسی و بلع: لوزههای بزرگ ممکن است صحبت کردن، بلعیدن غذا و حتی نفس کشیدن را دشوار کنند. کودکانی که دچار این مشکل هستند، ممکن است در غذا خوردن مشکل داشته باشند و از رشد مناسب باز بمانند.
- خروپف شدید و آپنه خواب: خروپف مزمن که ناشی از انسداد مسیر هوایی توسط لوزههای بزرگ است، می تواند کیفیت خواب را به شدت کاهش دهد و در طول روز باعث خواب آلودگی، بی توجهی و مشکلات رفتاری شود.
- خونریزی غیرقابل کنترل: در موارد نادر، ممکن است لوزهها دچار خونریزی های مکرر شوند که نیاز به مداخله جراحی دارد.
- مشکوک بودن به تومور: در صورتی که پزشک در معاینه متوجه رشد غیرطبیعی یا تودهای در لوزه شود، ممکن است برداشتن لوزه و انجام آزمایش های مخصوص آن ضروری باشد.
سن مناسب برای جراحی لوزه
انتخاب زمان مناسب برای جراحی لوزه یکی از مهم ترین تصمیماتی است که والدین و بزرگسالان باید بگیرند. شایع ترین سن برای انجام این جراحی بین سه تا دوازده سالگی است. در این بازه سنی، لوزه ها بیشترین فعالیت را دارند و مشکلات ناشی از عفونت های مکرر یا التهاب لوزه کودکان نیز بیشتر مشاهده می شود. به طور کلی کودکان زیر سه سال در صورت وجود مشکلات شدید مانند آپنه خواب یا عفونت های بسیار مکرر، امکان جراحی لوزه را دارند. کودکان ۳ تا ۶ سال یکی از رایج ترین دوره ها برای جراحی لوزه است، به ویژه اگر کودک دچار عفونت های مکرر یا مشکلات تنفسی باشد.
همچنین بهترین نتایج جراحی معمولاً در گروه سنی 6 تا 12 سال مشاهده می شود. علاوه بر آن جراحی لوزه در نوجوانان و بزرگسالان نیز ممکن است انجام شود اما عمدتا روند بهبودی بسیار کند تر از کودکان خواهد بود.
نکته پایانی
جراحی لوزه یکی از شایع ترین و ایمن ترین جراحی های گوش ، حلق و بینی است که در صورت لزوم، می تواند کیفیت زندگی بیمار را به طور قابل توجهی بهبود بخشد. تصمیم گیری درباره انجام این جراحی باید با مشاوره دقیق با پزشک متخصص و بر اساس شرایط فردی هر بیمار انجام شود. عدم درمان مشکلات جدی لوزه می تواند عوارض جدی و خطرناکی به دنبال داشته باشد، بنابراین توصیه جراح را جدی بگیرید و از خود درمانی یا به تعویق انداختن درمان خودداری کنید
